Een bijdrage van Jan Harm Brouwer van BEREIK!
Ooit heette het rekeningrijden. Tineke Netelenbos werd door een frontale aanval van ANWB en Telegraaf een weinig populaire minister. Natuurlijk was het bedachte systeem niet perfect, maar nog steeds is “road pricing” de beste manier om files te vermijden. Immers: met 10% minder auto’s op de weg is er geen file (kijk maar naar de weg in vakantietijd: meestal rijd je lekker door, terwijl er maar relatief weinig minder auto’s rijden). En die 10% laat zich makkelijk verleiden met een lagere prijs. Het concept Spitsmijden bewijst dat: voor een paar euro wil een groot aantal mensen best op een ander moment, niet of op een andere manier reizen.
Inmiddels hebben communicatiemensen nieuwe namen voor rekeningrijden bedacht. Dat voorkomt “negatieve associaties”. Het heet nu: “anders betalen voor mobiliteit” of de “kilometerheffing”. Waarom is die er nog niet, terwijl alle hoogleraren roepen dat het voor de maatschappij een zegen zou zijn? En zelfs – volgens onderzoek van Maurice de Hond – 55% van alle burgers voor is? Het antwoord is simpel: het betreft de verkeerde burgers. In het onderzoek van De Hond bleek dat vooral VVD-leden en PVV-ers grote moeite hadden met het concept. En wie zit er in de regering? Juist.
Ik betaal al de rekening voor het rijden in de auto aan de pomp, bij de aanschaf van de auto, en voor allerlei andere belastingen die ze voor autorijden in de loop der jaren verzonnen hebben.
De infrastructuur voor het rekeningrijden betaal ik in feite ook al, omdat die matrix borden met die bijbehorende portalen al op veel plaatsen over de weg er al staan sinds dat Netelenbos haar plannen aankondigde.
Dat er files staan weten we, dat die files weggaan door rekeningrijden is niet bewezen, niemand doet het grootschalig in Nederland, en je kunt derhalve niet aantonen of men hier anders de auto gaat gebruiken als je het rekeningrijden zou invoeren. Kortom, ik ben zo sceptisch als het maar kan zijn en geloof van al die verkeerskundigen geen woord.
Dat files uberhaupt weggaan door een online betaal of controle systeem is ook niet bewezen, ik denk aan de peage in Frankrijk, wat veroorzaakt de files? De rijen voor de peage. Helaas een feit dat tegen rekeningrijden spreekt.
Dat filedoseersystemen functioneel zouden zijn betwijfel ik ten sterkste, de oprit bij de A13 is een mooi voorbeeld. Zet dat doseerlicht nu gewoon eens uit en toon mij aan dat er een verschil is. Waar staan de uitkomsten van dit soort testen? Ik vind ze niet waarschijnlijk omdat ze niet bestaan.
Dat matrixborden met variabele snelheidslimieten uberhaupt een effect hebben op verkeersgedrag betwijfel ik ten zeerste. Dat die dingen een godsvermogen gekost hebben en om de 500 meter te vinden zijn in de randstad is ook een feit.
Laat de politie in het verkeer zichtbaar aanwezig zijn, en elke automoblist kan je vertellen dat het rijgedrag ineens wel verandert. Is dit misschien een ideetje?
Maar, ik denk dat we in Nederland elkaar graag willen vertellen hoe je op de weg moet rijden, ben d’r zelf ook schuldig aan.
Tenslotte, hoe ik stem doet er in deze discussie niet zo toe.
Je hebt helemaal gelijk: je kunt je ingrepen in het verkeer ook verkeerd doen. In Nederland een peage neerzetten? Niet doen! want dat levert files op en is een verkeerde manier van beprijzen. Maar rekeningrijden kan ook zonder stopborden, matrixborden of andere verstorende zaken en dan zou het volgens alle theoretici, mensen met verstand van zaken, beter moeten gaan. En ja, eerst zien en dan geloven klopt ook. Singapore en London zijn voorbeelden hoe het – ook weer niet ideaal, maar wel beter dan niets – kan. De infrastructuur die je ziet is niet voor rekeningrijden, er zijn alleen een paar proefopstellingen geweest in het verleden. Mogelijk zie je camera’s die de wegsituatie (file of niet, drukte of niet, oorzaken) in beeld brengen. Ik verzeker je dat die helpen; voor de onderzoeken moet je waarschijnlijk bij DVS van het ministerie van Infrastructuur en Milieu zijn. Overigens: de kosten van matrixborden vallen in het niet bij de kosten van het asfalt en de 24 mld die de files jaarlijks kosten…