audio — september 2, 2011 at 16:37

Sound design voor de elektrische auto

by

Een groot nadeel van de elektrische auto is dat ‘ie nauwelijks geluid produceert. Op Verkeers.net valt het volgende te lezen:

Er komt waarschijnlijk een onderzoek naar de verkeersveiligheidsrisico’s van de geluidloze elektrische auto. VVN signaleert het probleem dat mensen de voertuigen niet horen aankomen en wil zeker weten dat de verkeersveiligheid gewaarborgd is, als elektrisch rijden grootschalig ingeburgerd raakt.

(…)

Een verband met het gebrek aan geluid ligt voor de hand, maar is niet onomstotelijk aangetoond, aldus VVN.

(…)

BMW en Siemens nemen alvast een voorsprong op het onderzoek. Zij organiseren een wedstrijd voor de beste geluiden voor elektrische auto’s.

Dat onderzoek vind je op de site elektrischrijdenhoeklinktdat.nl. De voorbeelden aldaar zijn tenenkrommend slecht. Zeg ik als sound designer. In opdracht maak ik geluiden voor software, mobiele telefoons (o.a. de iPhone) en maak ik geluid bij beeld/televisie en audio/radio. En ik geef Advanced Sound Design trainingen voor o.a. School of Audio Engineering in Amsterdam. Dus ik vind dat ik recht van spreken heb.

Ik denk dat het essentieel is dat een auto geluid produceert bij het rijden om overbodig gevaar te voorkomen. Allereerst omdat alle andere auto’s ook geluid produceren. Wellicht dat in de toekomst het geluid verminderd kan worden zodat het rustiger op de weg gaat klinken, maar een elektrische auto vormt een gevaar op de weg op dit moment, zou deze geen geluid produceren.

Hoe zou ‘ie moeten klinken?

Afhankelijk van wat wij horen visualiseren wij beelden erbij. Diepe tonen duiden op grote objecten die diep kunnen resoneren. Dus de grote massa van de auto resulteert in een specifiek geluid met lage dreunende tonen. Ook al zien we een auto niet, aan de hand van het geluid weten we dat er auto in de buurt moet zijn. Daarom is het geluid onmisbaar voor de veiligheid.

Een elektrische auto voorzien van een soortgelijk geluid is relatief eenvoudig te realiseren via hedendaagse sound design technieken. Het zou moeten lijken om het geluid van een ‘normale’ auto. Sterker nog: we zouden auto’s kunnen gaan samplen (zie wikipedia over sampling) en op basis daarvan nieuwe geluiden samenstellen. En vervolgens dat geluid weer afhankelijk maken van de snelheid en de acceleratie van de auto. Het geluid moet reageren om de snelheidsveranderingen van de auto en niet constant hetzelfde blijven.

Wat zou kunnen is dat de gebruiker de keuze heeft uit meerdere soorten geluiden waarbij de toonhoogte wat varieert. Bepaalde tonen kunnen afhankelijk van de akoestiek in de auto meer gaan resoneren waardoor ze erg monotoon klinken en bijna slaapverwekkend zijn. Dus zou het voor de autorijder fijn zijn als hij/zij wat te kiezen heeft hierin, een beetje zoals een airco (vandaag wellicht een standje hoger dan gisteren). Je zou bovendien sensoren in de auto kunnen inbouwen waardoor de auto afhankelijk van de omgeving en andere auto’s in de omgeving het geluid gaat bijstellen in volume en wellicht ook toonhoogte. Ook de buitentemperatuur is van invloed op het geluid. Dat zijn allemaal aspecten waar je nu, aangezien je het virtueel gaat opwekken, rekening mee kunt gaan houden. In plaats dat je vastzit aan die starre monotone toon, kun je het geluid veel meer variabel maken.

Minder lawaai in de toekomst

Zoals ik hierboven al heb aangegeven, alle huidige auto’s maken lawaai en dus moeten elektrische auto’s ook zo klinken. In de toekomst kan stapsgewijs dit geluidsniveau wel wat omlaag want des te minder geluid een auto produceert, des te beter de automobilist kan horen wat er in zijn omgeving rijdt. Maar dat zal nog wel even duren. Tot die tijd is het te hopen dat er slim nagedacht gaat worden over het geluid dat een elektrische auto zou moeten produceren.

Ik vind het super interessant, dat mag duidelijk zijn. En ja, BMW en Siemens mogen mij bellen!